Kort antwoord: de AI Act (Verordening (EU) 2024/1689) is de Europese wet voor AI. Hoe groter het risico van een toepassing, hoe strenger de regels. De meeste regels gelden sinds 2 augustus 2026. Voor de meeste mkb-bedrijven die gewoon AI-tools gebruiken, komt het vooral neer op: zorg dat je team weet wat het doet, en wees open als klanten met AI te maken krijgen.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.
Een wet op basis van risico
De AI Act deelt AI in naar risico:
- Verboden toepassingen, zoals AI die mensen manipuleert of misbruik maakt van hun kwetsbaarheid, social scoring, en AI die emoties van mensen afleidt op de werkvloer of op school (behalve om medische of veiligheidsredenen).
- Hoog risico, bijvoorbeeld AI in producten die al onder Europese veiligheidsregels vallen, of AI in toepassingen die in de bijlage van de wet staan. Daarvoor gelden zware eisen.
- Transparantieregels voor onder meer chatbots en door AI gemaakte content.
- Voor de rest: weinig extra regels, maar wel de plicht om aan AI-geletterdheid te werken.
Wat betekent dit voor jou als gebruiker?
In de wet ben je dan een gebruiksverantwoordelijke (in het Engels deployer): je gebruikt een AI-systeem in je bedrijf.
- AI-geletterdheid (artikel 4). Je moet maatregelen nemen om de AI-kennis te ontwikkelen van medewerkers die met AI werken, afgestemd op hun kennis en ervaring en op waar ze AI voor gebruiken. Sinds de wijziging van 2026 hoef je niet te garanderen dat iedereen een bepaald niveau haalt. De Europese Commissie en de lidstaten moeten vooral het mkb daarbij helpen.
- Transparantie (artikel 50). Mensen moeten weten dat ze met een AI-systeem praten, tenzij dat al duidelijk is. Daarvoor zorgt vooral de aanbieder van het systeem. Maak je met AI een deepfake, dan moet je dat als gebruiker zelf melden.
De tijdlijn (na de Digital Omnibus)
In 2026 is de AI Act aangepast met de zogeheten Digital Omnibus on AI. Die wijziging trad op 27 juli 2026 in werking en schoof onder meer de regels voor hoog risico op.
| Datum | Wat gaat er gelden |
|---|---|
| 1 augustus 2024 | De wet treedt in werking |
| 2 februari 2025 | Verboden toepassingen, definities en AI-geletterdheid |
| 2 augustus 2025 | Regels voor algemene AI-modellen en het toezicht |
| 2 augustus 2026 | De meeste regels, waaronder transparantie (artikel 50). Het toezicht en de handhaving beginnen. |
| 2 december 2026 | Nieuwe verboden op AI die seksuele deepfakes zonder toestemming of kindermisbruikmateriaal maakt |
| 2 december 2027 | Regels voor hoog-risicosystemen uit bijlage III |
| 2 augustus 2028 | Regels voor hoog risico in producten uit bijlage I |
Waar vind je meer?
De Europese Commissie heeft een AI Act Service Desk met de volledige, bijgewerkte tekst per artikel, korte samenvattingen en veelgestelde vragen.
Stand: oktober 2026. Wetgeving en uitleg kunnen nog veranderen; controleer de actuele situatie bij de bron.
Bronnen
- AI Act Service Desk: Timeline for the implementation of the EU AI Act
- AI Act Service Desk: Artikel 3, definities
- AI Act Service Desk: Artikel 4, AI-geletterdheid
- AI Act Service Desk: Artikel 5, verboden AI-praktijken
- AI Act Service Desk: Artikel 50, transparantieverplichtingen
- Europese Commissie: AI Omnibus enters into force
- Europese Commissie: AI Literacy, Questions & Answers
- EUR-Lex: Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI)
- Raad van de EU: Timeline artificial intelligence act
Geraadpleegd op 21 oktober 2026.